Ne yenir, ne yenmez

Glutensiz Hashimoto diyet listesi: 3 günlük örnek

Glutensiz Hashimoto diyet listesi, çölyak ya da gluten duyarlılığı tanısı olanlar ve hekimi ya da diyetisyeniyle glutensiz denemeye karar verenler içindir. Aşağıdaki 3 günlük örnekte tahıl olarak pirinç, karabuğday, mısır, patates ve glutensiz yulaf kullanılır. Çölyak testinden önce gluteni kesmeyin; tahlil sonucu yanıltıcı çıkabilir.

6 dk okuma

Glutensiz Hashimoto diyet listesi: 3 günlük örnek

Glutensiz beslenmeye karar verdikten sonra ilk soru genellikle şudur: kahvaltıda ekmek yoksa ne yiyeceğim? Aşağıdaki liste Türk sofrasından çıkmadan, ev yemekleriyle kurulmuş üç günlük bir örnektir. Glutensiz beslenmenin Hashimoto'daki yeri ve kanıtlar Hashimoto'da glutensiz beslenme gerekli mi yazısında ayrıca ele alındı.

Glutensiz Hashimoto diyet listesi kimler için?

  • Çölyak tanısı almış Hashimoto'lular: bu grupta glutensiz beslenmeyi hekim önerir, diyetisyenle birlikte sürdürülür.
  • Hekimin çölyağı dışladığı ama gluten duyarlılığı düşündüğü kişiler
  • Hekimi ya da diyetisyeniyle belirli bir süre glutensiz denemeye karar verenler

Hashimoto'lularda çölyak, genel topluma göre daha sık görülür; bu yüzden çölyak taraması hekimle konuşulur. Çölyakı olmayanlarda glutensiz beslenmenin tiroid değerlerine etkisi yalnız küçük çalışmalarda incelenmiştir ve sonuçlar kesinleşmemiştir. Bu nedenle bu liste herkese önerilmez.

Glutensiz listeye başlamadan önce ne yapılmalı?

Çölyak testinin doğru sonuç vermesi için tahlil sırasında gluten yemeye devam ediyor olmanız gerekir. Önce gluteni kesip sonra test yaptırmak sonucu yanıltıcı yapabilir. Testten önce ne kadar süre ve ne ölçüde glutenli beslenmeniz gerektiğini hekiminiz söyler.

Tanı konduysa ya da deneme kararı verildiyse, hangi besinlerin listeden çıkacağını ve neyin yerine neyin geleceğini baştan planlayın. Çölyak tanısıyla yaşayanlar için mutfakta bulaşma ve etiket okuma ayrıntıları çölyak olanlar sayfasında.

3 günlük glutensiz örnek menü

Porsiyonlar ortalama bir yetişkin içindir; kilo hedefinize ve eşlik eden durumlara göre diyetisyeninizle ayarlanır. Tiroid ilacınızla kahvaltınızın arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.

Öğün1. gün2. gün3. gün
KahvaltıHaşlanmış yumurta, beyaz peynir, 5–6 zeytin, domates, salatalık, 1 dilim karabuğday ekmeğiSütle pişmiş glutensiz yulaf lapası (4 yemek kaşığı yulaf), yarım muz, tarçın, 2 cevizIspanaklı ve mantarlı omlet, kibrit kutusu kadar peynir, yeşillik, 1 dilim mısır ekmeği
Ara öğün1 orta boy elma, 2 ceviz1 portakal1 kase çilek ya da 2 mandalina
ÖğleMercimek çorbası (unsuz), 4 yemek kaşığı pirinç pilavı, çoban salataNohutlu ıspanak, 1 kase yoğurt, 4 yemek kaşığı karabuğday pilavıKarabuğdaylı kısır, 3–4 mercimek köftesi, marul ve yeşillik
İkindi1 kase yoğurt, 1 tatlı kaşığı öğütülmüş keten tohumu1 su bardağı ayran, 1 avuç evde patlatılmış mısır1 su bardağı kefir, 1 avuç badem
AkşamFırında levrek, zeytinyağlı taze fasulye, 2 küçük haşlanmış patatesGlutensiz yulafla yoğrulmuş ızgara köfte, közlenmiş biber ve patlıcan, cacıkFırında tavuk but, fırın sebze (kabak, havuç, kereviz), yoğurtlu semizotu

Üçüncü günün kısırı ve köftesi için adım adım tarifler glutensiz kısır yazısında. Köfte, çorba ve sos yaparken un, galeta unu ve bulgur yerine glutensiz yulaf, karabuğday unu ya da pirinç unu kullanın.

Glutensiz listede hangi tahıllar kullanılır?

  • Pirinç: pilav, sütlaç, sebzeli pirinç çorbası
  • Karabuğday: pilav, kısır, karabuğday unundan ekmek ve krep
  • Mısır: mısır ekmeği, patlamış mısır, mısır unu; karışım unlarda buğday olabilir, etiketi okuyun
  • Kinoa ve darı: pilav ya da salata
  • Patates ve tatlı patates: haşlama, fırın
  • Yulaf: yalnız glutensiz etiketli olanı; çölyaklı az sayıda kişi glutensiz yulafa da tepki verebildiği için hekiminize ya da diyetisyeninize danışarak ekleyin

Gizli gluten nerede bulunur?

Ekmek, makarna ve börek akla ilk gelenlerdir. Asıl zorlayan, glutenin beklenmedik yerlerde çıkmasıdır:

  • Bulgur, irmik, şehriye, kuskus, firik, erişte, mantı
  • Tarhana ve hazır çorbalar, bulyon tabletleri
  • Ekmek içi ya da galeta unu katılmış köfte, içli köfte
  • Sucuk, salam, sosis gibi şarküteri ürünleri
  • Soya sosu, bazı salça-sos ve baharat karışımları
  • Unla koyulaştırılmış yemekler, beşamel sos, kızartma harcı
  • Arpa, çavdar ve malt içeren içecekler, bira

Etikette buğday, arpa, çavdar, malt ya da gluten ibaresini arayın. Çölyak tanınız varsa bulaşma da önemlidir: ekmek kızartma makinesini, kesme tahtasını ve kızartma yağını glutenli ürünlerle ortak kullanmayın.

Evde glutenli ve glutensiz yemek birlikte pişiyorsa tezgâhı, tost makinesini ve kavanozları düzenlemek için glutensiz mutfak kontrol listesini yazdırabilirsiniz.

Glutensiz beslenirken neler eksik kalabilir?

Tam buğday ekmeği ve bulgur sofradan çıkınca lif, B vitaminleri ve demir alımı düşebilir. Hashimoto'da demir ve B12 eksikliği zaten sık görüldüğü için bu boşluğu baştan kapatmak gerekir.

  • Lif: her gün sebze yemeği, haftada birkaç kez baklagil, kabuğuyla meyve, karabuğday
  • Demir: kırmızı et, tavuk, yumurta, mercimek ve nohut; yanına limon ya da domates
  • B vitaminleri: yumurta, süt ürünleri, et, baklagil

Hazır glutensiz kek, bisküvi ve ekmeklerin bir kısmında şeker, yağ ve katkı maddesi yüksek olabilir. Glutensiz olmaları sağlıklı oldukları anlamına gelmez; listedeki ev yemekleri esas olsun. Glutensiz düzenin ilkeleri ve diyetisyen eşliğinde nasıl yürütüldüğü Hashimoto'da glutensiz beslenme sayfasında.

Glutensiz market listesi

  • Tahıl: pirinç, karabuğday, glutensiz yulaf, mısır unu, kinoa, patates
  • Baklagil: kırmızı ve yeşil mercimek, nohut, kuru fasulye
  • Protein: yumurta, tavuk, balık, kırmızı et (katkısız, şarküteri olmayan)
  • Süt ürünü: yoğurt, beyaz peynir, kefir, ayran
  • Sebze ve meyve: mevsiminde olanlar, yeşillikler
  • Yağ ve kuruyemiş: zeytinyağı, ceviz, badem, öğütülmüş keten tohumu

Haftalık düzen kurmak isterseniz glutensiz ürünleri Hashimoto diyet listesi sayfasındaki 7 günlük menüye de uyarlayabilirsiniz.

Ne zaman hekime başvurmalı?

  • Sık ishal, karın ağrısı ya da şişkinlik yaşıyorsanız ve henüz çölyak taraması yapılmadıysa
  • İstemeden kilo veriyorsanız
  • Tahlilde kansızlık ya da demir eksikliği çıktıysa
  • Glutensiz beslendiğiniz hâlde şikâyetleriniz sürüyorsa
  • Çocuğunuzda Hashimoto varken büyüme ya da kilo alımı yavaşladıysa

Sık sorulan sorular

Hashimoto'yum ama çölyak değilim; glutensiz beslenirsem antikorlarım düşer mi?

Bunu söylemek için yeterli araştırma yok. Çölyakı olmayan, ilaç kullanmayan az sayıda kadınla yapılan küçük bir çalışmada antikorlarda düşüş bildirilmiş, ama bu bulgu herkese genellenemez. Glutensiz beslenmek emek ister ve lif ile B vitamini açığına yol açabilir. Denemek istiyorsanız önce hekiminizle çölyak taramasını konuşun.

Hashimoto ve çölyak tanım var; glutensiz yulaf yiyebilir miyim?

Çölyaklıların çoğu glutensiz etiketli yulafı tüketebilir, ama az sayıda kişi yulafın kendi proteinine de tepki verebilir. Bu yüzden yulafı listeye eklemeden önce hekiminiz ya da diyetisyeninizle konuşun. Ekledikten sonra karın ağrısı, şişkinlik ya da ishal fark ederseniz bunu not edin ve bir sonraki görüşmede anlatın.

Glutensiz Hashimoto diyet listesinde ekmek yerine ne yiyebilirim?

Karabuğday ekmeği, glutensiz etiketli mısır ekmeği ve evde karabuğday unuyla yapılan krep iyi seçeneklerdir. Kahvaltıda ekmeksiz bir tabak da kurabilirsiniz: yumurta, peynir, zeytin, bol yeşillik ve yanında haşlanmış patates ya da glutensiz yulaf lapası. Hazır glutensiz ekmeklerin etiketinde şeker ve yağ miktarına bakın.

Hashimoto'yum, glutensiz beslenmeye başladım ama kabızlık oldum; ne yapmalıyım?

Tam buğday ekmeği ve bulgur çıkınca lif azalmış olabilir. Her öğüne sebze ekleyin, haftada birkaç kez baklagil yemeği yapın, karabuğday ve kabuğuyla meyveyi artırın, gün içinde yeterli su için. Bu değişikliklere rağmen kabızlık birkaç hafta sürüyorsa ya da karın ağrısı eşlik ediyorsa hekiminize başvurun.

Kaynaklar

  1. Roy A ve ark. Prevalence of Celiac Disease in Patients with Autoimmune Thyroid Disease: A Meta-Analysis. Thyroid 2016 — otoimmün tiroid hastalığında çölyağın daha sık görülmesi
  2. Krysiak R ve ark. The Effect of Gluten-Free Diet on Thyroid Autoimmunity in Drug-Naïve Women with Hashimoto's Thyroiditis: A Pilot Study. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2019 — çölyakı olmayan, ilaç kullanmayan kadınlarda glutensiz beslenmenin antikorlara etkisi (küçük pilot çalışma)
  3. NHS. Coeliac disease — testten önce gluten yemeye devam etmek, glutenli ve glutensiz besinler
  4. NIDDK. Celiac Disease — çölyakta glutensiz beslenme ve gizli gluten kaynakları

İletişim

Hashimoto'da sofranızı birlikte düzenleyelim

Tahlil sonuçlarınızı, ilacı hangi saatte aldığınızı ve gün içindeki öğün düzeninizi konuşarak size uygun bir sofra kuralım. Görüşme ofiste ya da görüntülü yapılabilir.