Hashimoto'da Beslenme: Efsane mi, Gerçek mi?
Gluten, brokoli, soya, iyotlu tuz, deniz yosunu, Brezilya cevizi ve takviyeler: 13 yaygın iddianın kısa hükmü ve ayrıntısı için okuyacağınız yazının bağlantısı.
Not: Bu sayfa genel bilgi verir; kişiye özel beslenme planı değildir. Tanı ve ilaç kararı hekiminizindir. Bir besini çıkarmadan ya da bir takviyeye başlamadan önce hekiminize ve diyetisyeninize danışın.
13 iddia tek tabloda
| İddia | Hüküm |
|---|---|
| Gluten Hashimoto'lu herkese yasaktır | Efsane |
| Brokoli, lahana ve karnabahar yenmez | Efsane |
| Soya tamamen yasaktır | Efsane |
| Süt, yoğurt ve peynir kesilmelidir | Kişiye göre değişir |
| Kahve içilmez | Efsane |
| İyotlu tuz bırakılmalıdır | Efsane |
| Deniz yosunu tableti tiroide iyi gelir | Efsane |
| Her gün Brezilya cevizi yemek gerekir | Kısmen doğru |
| "Tiroid dostu" takviyeler zararsızdır | Efsane |
| Doğru diyetle Hashimoto geçer | Gösterilmemiştir |
| Antikor diyetle düşürülür | Kanıt sınırlı |
| Hashimoto varsa kilo verilmez | Efsane |
| Bazı besinler ve takviyeler tiroid ilacıyla etkileşebilir | Gerçek |
Besinlerle ilgili iddialar
1. "Gluten Hashimoto'lu herkese yasaktır"
Efsane. Gluten yalnız çölyak ya da gluten duyarlılığı olanlarda çıkarılır; ikisi de yoksa bırakmanız gerekmez. Hashimoto'lularda çölyak daha sık görülebilir. Çölyaktan şüpheleniyorsanız gluteni kesmeden önce hekiminize gidin: test, gluten yemeyi sürdürürken yapılır; önceden bırakırsanız sonuç yanıltabilir.
Ayrıntısı: Hashimoto'da glutensiz beslenme gerekli mi?
2. "Brokoli, lahana ve karnabahar yenmez"
Efsane. Sofrada yenen miktarlarda, hele pişmişse, bu sebzelerden kaçınmanız gerekmez; iyot alımınızın yeterli olması da riski azaltır. Dikkat isteyen tek durum her gün, çok fazla ve çiğ tüketimdir. Her sabah içilen çiğ lahana suyu buna örnektir; böyle bir alışkanlığınız varsa hekiminize söyleyin.
Ayrıntısı: Hashimoto'da brokoli ve lahana yenir mi?
3. "Soya tamamen yasaktır"
Efsane. Soya yasak sayılmaz. Doğru olan kısım şudur: soya, tiroid ilacıyla etkileşebilir. Soya sütü, tofu ya da soya kıyması tüketiyorsanız ilacınızla arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Soyayı belirgin biçimde artıracak ya da azaltacaksanız hekiminize söyleyin.
Ayrıntısı: Hashimoto ve soya
4. "Süt, yoğurt ve peynir kesilmelidir"
Kişiye göre değişir. Herkese yasak değildir; çoğu kişi süt ürünlerini yiyebilir. Sütten sonra şişkinlik, gaz ya da ishal oluyorsa laktozsuz süt, yoğurt, kefir ve olgun peynir denenebilir; şikâyet sürerse hekiminizle konuşun. Şikâyetiniz yoksa bırakmanız gerekmez. Süt ürünleriyle ilacınızın arasını eczacınıza danışabilirsiniz.
Ayrıntısı: Hashimoto'da süt, yoğurt ve peynir yenir mi?
5. "Kahve içilmez"
Efsane. Kahve içilebilir. Kahve tiroid ilacıyla etkileşebilir; ilacınızla kahvenin arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Kahve uykunuzu bozuyorsa öğleden sonra bırakmayı deneyebilirsiniz.
Ayrıntısı: Hashimoto'da kahve içilir mi?
İyot ve tuzla ilgili iddialar
6. "İyotlu tuz bırakılmalıdır"
Efsane. Hekiminiz aksini söylemedikçe evde iyotlu sofra tuzu kullanmayı sürdürün. İyodun azı da fazlası da tiroide zarar verebilir. Azaltılacak olan tuzun kendisidir: hazır yiyeceklerdeki dahil toplam tuz günde 5–6 gramı geçmemelidir. Kaya tuzuna ve deniz tuzuna iyot eklenmemiş olabilir; etikete bakın.
Ayrıntısı: Hashimoto ve iyot
7. "Deniz yosunu tableti tiroide iyi gelir"
Efsane. Deniz yosunu (kelp) tabletleri ve iyot takviyeleri çok yüksek iyot içerebilir; iyodun fazlası tiroid işlevini bozabilir. Hekiminiz önermedikçe kullanmayın. İyot günlük sofrada balık, süt ürünleri, yumurta ve iyotlu tuzdan alınır. Gebelikte ihtiyaç artar; iyot takviyesi kararını yine hekiminiz verir.
Ayrıntısı: İyotlu tuz, deniz yosunu ve takviyeler
Takviyelerle ilgili iddialar
8. "Her gün Brezilya cevizi yemek gerekir"
Kısmen doğru. Doğru olan kısım: Brezilya cevizi selenyum kaynağıdır. "Her gün gerekir" kısmı doğru değildir; balık, yumurta, et ve baklagil de selenyum sağlar. Bu cevizdeki selenyum taneden taneye çok değiştiği için herkese uyan bir adet söylenemez. Selenyumun fazlası zararlıdır. Selenyum takviyesine kendi başınıza başlamayın; gebelikte de karar hekiminizindir.
Ayrıntısı: Hashimoto ve selenyum
9. "Tiroid dostu takviyeler zararsızdır"
Efsane. Hashimoto tanısı, tek başına bir takviye kullanma nedeni değildir. "Doğal tiroid desteği" diye satılan bazı ürünler tiroid hormonu ya da yüksek iyot içerebilir; "bitkisel" yazması güvenli olduğunu göstermez. D vitamini, demir, B12 ve selenyum ancak tahlilde eksiklik varsa ya da hekiminiz önerirse gündeme gelir.
Ayrıntısı: Hashimoto'da takviye
Hastalık ve kiloyla ilgili iddialar
10. "Doğru diyetle Hashimoto geçer"
Gösterilmemiştir. Hashimoto çoğu kişide kalıcıdır; bir diyetin onu geçirdiğini gösteren araştırma yoktur. Hiçbir liste tiroid ilacının yerini almaz. İlaca başlama, ilacı bırakma ya da miktarını değiştirme kararı hekiminizindir; ilacınızı kendiliğinizden kesmeyin. Beslenmenin payı başkadır: öğünleri dengeli kurmak ve eksiklikleri önlemek.
Ayrıntısı: Hashimoto geçer mi?
11. "Antikor diyetle düşürülür"
Kanıt sınırlı. Selenyum takviyesi ya da glutensiz beslenmeyle anti-TPO'da küçük düşüşler bildiren çalışmalar vardır; çoğu küçük ve kısa sürelidir. Düşüşün kalıcı olduğu ya da hastalığın gidişini değiştirdiği gösterilmemiştir. Bu yüzden antikor sayısı için besin çıkarmak ya da takviyeye başlamak önerilmez. Sonucunuzu hekiminiz yorumlar.
Ayrıntısı: Anti-TPO yüksekliği diyetle düşer mi?
12. "Hashimoto varsa kilo verilmez"
Efsane. Kilo vermek zorlaşabilir, ama imkânsız değildir. Çoğu zaman tek bir neden yoktur: tiroid değerleri, uyku ve düzensiz öğünler birlikte etki eder. Bu yüzden ilk adım tahlillerinizi hekiminizle gözden geçirmektir. Çok düşük kalorili diyetler önerilmez; belli sürede belli kilo sözü de verilemez.
Ayrıntısı: Hashimoto'da kilo veremiyorum
Doğru olan: ilaçla etkileşim
13. "Bazı besinler ve takviyeler tiroid ilacıyla etkileşebilir"
Gerçek. Kahve, soya, süt ürünleri ile kalsiyum, demir ve magnezyum içeren takviyeler tiroid ilacıyla etkileşebilir. Bunları bırakmanız gerekmez. İlacınızı hekiminizin tarif ettiği biçimde alın; besinler ve takviyelerle arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Bu soruları randevuda unutmamak için hekiminize soracağınız sorular kartını yazdırıp yanınıza alabilirsiniz.
Bir iddiayla karşılaşınca ne yapmalı?
- Kimin söylediğine bakın. Bir ürün satan hesabın sözü ile hekiminizin sözü aynı ağırlıkta değildir.
- "Herkes", "asla", "tek çözüm" sözlerine dikkat edin. Beslenmede herkese uyan tek bir kural çok azdır.
- Bir besini hemen çıkarmayın. Gereksiz kısıtlama sofrayı daraltır ve eksiklik riskini artırır.
- Not alın, sorun. Aklınıza takılanı yazın; hekiminize ya da diyetisyeninize görüşmede sorun.
Gerçekten sınırlanan besinlerin kısa listesi için Hashimoto'da yasak yiyecekler yazısına, günlük sofra için Hashimoto diyet listesi sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hashimoto efsaneleri hakkında sık sorulanlar
Hashimoto'da hangi yiyecekler gerçekten sınırlanır?
Liste kısadır. Deniz yosunu tabletleri ve iyot takviyeleri hekiminiz önermedikçe kullanılmaz. Çölyak tanısı varsa gluten çıkarılır. Şekerli içecekler, işlenmiş etler ve fazla tuz herkes için olduğu gibi sınırlanır. Soya, kahve ve kalsiyumlu yiyecekler yasak değildir; tiroid ilacınızla aralarını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Size özel sınırları diyetisyeniniz tahlillerinize ve gününüze bakarak belirler.
İnternette okuduğum bir iddianın doğru olup olmadığını nasıl anlarım?
Önce kimin söylediğine bakın: bir ürün satan hesap ile hekim ya da diyetisyen aynı yerde durmaz. "Herkes", "asla" ve "tek çözüm" gibi sözler çoğu zaman abartıya işaret eder. İddiayı uygulamadan önce not alın ve görüşmede sorun. Tek bir paylaşıma dayanarak besin çıkarmak ya da takviyeye başlamak sizi yanıltabilir.
Denemek için bir besini kendim çıkarabilir miyim?
Kendi başınıza çıkarmanız önerilmez. Gluteni testten önce bırakmak çölyak tahlilini yanıltabilir; önce hekiminize gidin. Süt ürünlerini nedensiz kesmek kalsiyum alımını düşürebilir. Art arda yapılan kısıtlamalar sofrayı daraltır ve eksiklik riskini artırır. Bir besinden şikâyetiniz varsa ne zaman, ne kadar yediğinizi not edin; kararı hekiminiz ve diyetisyeninizle birlikte verin.
Bu sayfadaki hükümler herkes için geçerli mi?
Hükümler genel bilgidir; çoğu Hashimoto'lu için geçerli olan durumu anlatır. Çölyak, laktoz intoleransı, besin alerjisi, gebelik ya da başka bir hastalık varsa sofranız değişebilir. Kullandığınız ilaçlar da önemlidir. Bu yüzden sayfa kişiye özel plan yerine geçmez. Kendi durumunuz için hekiminize ve diyetisyeninize danışın.
Sorunuzun yanıtını bulamadıysanız iletişim sayfasından yazabilirsiniz. Tahlil yorumu ve ilaç dozu için hekiminize başvurun.
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural