Menopozda Hashimoto diyeti nasıl olmalı?
Hashimoto'su olan bir kadın menopoz döneminde beslenmesinde üç konuya odaklanmalıdır: kemik sağlığı, kas kaybının önlenmesi ve kilo artışına eğilim. Kalsiyumlu yiyecekler artırılır; ilacınızla aralarını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Yorgunluk, kilo ve uyku sorunları hem menopozdan hem tiroidden kaynaklanabileceği için tahlilleri hekim değerlendirir.
Bu gruba özgü farklar
Menopozda östrojen hormonu azalır. Bu değişim kemik yoğunluğunda azalma, karın çevresinde yağlanma, sıcak basması ve uyku sorunlarıyla gelebilir. Yorgunluk, kilo artışı, unutkanlık ve ruh hâli değişikliği hipotiroidide de görülür; bu yüzden belirtiler kolayca karışır.
Bu dönemde kalsiyum ve D vitamini takviyesi daha sık başlanır. Kalsiyum tiroid ilacıyla etkileşebilir; takviye kullanıyorsanız ilacınızla arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Tiroid ilacının ayarı ve tahlil sıklığı hekimin kararıdır. Beslenme düzeni Hashimoto'nun çaresi değildir, hekim tedavisinin yerini tutmaz.
Menopozda metabolizma yavaşlar ve kas kütlesi azalmaya eğilimlidir. Aynı miktarda yemek yenmesine rağmen kilo artışı bu yüzden görülebilir. Bu dönemde kalori ihtiyacı biraz azalırken protein ihtiyacı korunur; tabak küçülse de proteinin payı küçülmez.
Kontrolde hekiminizle konuşabileceğiniz konular
- Tiroid tahlillerinizin ne sıklıkla yapılacağı
- Kemik yoğunluğu ölçümünün gerekip gerekmediği
- Kalsiyum ve D vitamini takviyesine ihtiyacınız olup olmadığı
- Hormon tedavisi başlanırsa tiroid ilacında değişiklik gerekip gerekmediği
Menopozda soya ve keten tohumu yenir mi?
Yenir. Soya ürünleri tiroid ilacıyla etkileşebilir; ilacınızla arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Keten tohumu lif açısından değerlidir; lifli besinlerle ilacınızın arasını eczacınıza danışabilirsiniz. Sıcak basmasına iyi geldiği söylenen bitkisel ürünleri ve takviyeleri kullanmadan önce hekiminize danışın, çünkü bazıları ilaçlarla etkileşebilir.
Menopoz mu, tiroid mi? Şikâyet ayırma tablosu
Aynı şikâyet iki nedenden de gelebilir, ikisi birlikte de olabilir. Tablo yalnız hekime giderken neyi not alacağınızı gösterir; ayrımı hekim tahlille yapar.
| Şikâyet | Menopoz tarafında | Tiroid tarafında |
|---|---|---|
| Yorgunluk, unutkanlık, keyifsizlik | Sık görülür, uykusuz gecelerle artabilir | Tiroid hormonu azken de görülür |
| Kilo artışı, bel çevresinde yağlanma | Hormon değişimiyle sık görülür | Hormon azlığında görülebilir |
| Sıcak basması, gece terlemesi | Bu dönemin en bilinen şikâyetleridir | İlaç dozu fazla geldiğinde terleme ve sıcaklık hissi olabilir |
| Uykunun bölünmesi | Gece terlemesine bağlı olabilir | Doz fazlalığında uykuya dalmak zorlaşabilir |
| Üşüme, kabızlık, cilt ve saç kuruluğu | Cilt kuruluğu bu dönemde de artabilir | Tiroid hormonu azken sık görülür |
| Çarpıntı, el titremesi | Sıcak basmasıyla birlikte çarpıntı hissedilebilir | İlaç dozu fazla geldiğinde görülebilir |
| Adet düzensizliği | Menopoza geçişte beklenir | Tiroid bozukluğu da adet düzenini etkileyebilir |
Kontrole giderken şikâyetin ne zaman başladığını, günün hangi saatinde arttığını, son ilaç ya da takviye değişikliğinizi ve hormon tedavisi kullanıp kullanmadığınızı yazın. Tiroid tahlilleriyle ilgili ayrıntı Hashimoto tahlilleri yazısında.
Sıcak basması tiroidden mi kaynaklanır?
Sıcak basması çoğunlukla menopozun kendisinden kaynaklanır. Ancak çarpıntı, terleme ve kilo kaybı birlikteyse tiroid ilacının fazla gelmesi de bir neden olabilir. Bu belirtileri hekiminize söyleyin; tahlil gerekip gerekmediğine o karar verir.
Menopozda kilo almamak için ne yapılabilir?
Porsiyonları biraz küçültmek, her öğüne protein ve sebze eklemek ve şekerli içecekleri bırakmak ilk adımlardır. Haftada birkaç gün kas güçlendiren egzersiz, menopozda azalan kas kütlesini korumaya yardım eder. Tiroid değerleriniz dengede değilse kilo artışının bir kısmı buna bağlı olabilir; önce ilaç ayarının oturması beklenir.
Diyetlerin bu gruptaki durumu
| Diyet | Bu gruptaki durumu |
|---|---|
| Akdeniz tipi beslenme | Temel düzen olarak uygundur; kalp ve kemik sağlığını destekler |
| Kilo vermek için Hashimoto diyeti | Kilo artışı varsa uygundur; kas kaybını önlemek için protein yüksek tutulur |
| Laktozsuz beslenme | Laktoz şikâyeti varsa; kalsiyum için süt ürünleri bırakılmaz |
| Anti-inflamatuar beslenme | Destekleyici; balık, zeytinyağı ve sebze ağırlığı menopoz döneminde de uygundur |
Beslenmede dikkat edilecekler
- Kalsiyum: yoğurt, peynir, ayran, yeşil yapraklı sebze, susam ve kuru baklagil düzenli yer alsın; ilaçla arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.
- Takviyeler: kalsiyum, demir ve magnezyum takviyeleriyle tiroid ilacınızın arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Sorabileceğiniz sorular tiroid ilacı ve kahvaltı saati yazısında.
- D vitamini: kan düzeyini hekiminiz tahlille kontrol eder. Konu Hashimoto ve D vitamini yazısında.
- Protein: her öğünde yumurta, balık, tavuk, yoğurt ya da baklagil kas kaybını yavaşlatır.
- Hareket: yürüyüş ve kas güçlendiren egzersizler kemik ve kas için gereklidir.
- Sıcak basması: bazı kişilerde alkol, acı ve çok sıcak içecekler belirtileri artırır; size dokunanı not edin.
- Uyku ve kafein: gece terlemesi ve uykusuzluk varsa kahve ve çayı öğleden sonra azaltın.
Kaynaklar
- Danailova Y ve ark. Nutritional Management of Thyroiditis of Hashimoto. Int J Mol Sci 2022 — Hashimoto'da genel beslenme yönetimi
- Rayman MP. Multiple nutritional factors and thyroid disease, with particular reference to autoimmune thyroid disease. Proc Nutr Soc 2019 — tiroid sağlığında besin ögelerinin rolü
- Singh N, Singh PN, Hershman JM. Effect of calcium carbonate on the absorption of levothyroxine. JAMA 2000 — kalsiyumun tiroid ilacının emilimine etkisi