Emzirme döneminde Hashimoto diyeti nasıl olmalı?
Hashimoto'su olan bir annenin emzirme dönemindeki beslenmesi, enerjisini ve süt üretimini destekleyen dengeli bir düzene dayanır. Doğumdan sonra tiroid ilacı ihtiyacı değişir; ayarı hekiminiz yapar ve tiroid ilacı emzirirken kullanılabilir. İyot ihtiyacı emzirmede de yüksektir; hızlı kilo verme ve eleme diyetleri bu dönemde uygulanmaz. Beslenme düzeni Hashimoto'nun çaresi değildir, hekim tedavisinin yerini tutmaz.
Bu gruba özgü farklar
Gebelikte artan ilaç ihtiyacı doğumdan sonra çoğu zaman eski düzeyine döner. Bu yüzden doğumdan sonraki haftalarda tiroid tahlili yapılır ve ilaç ayarı hekimce yeniden değerlendirilir. Hashimoto'lu kadınlarda doğum sonrası tiroidit (tiroidin geçici iltihabı) de daha sık görülür; çarpıntı, aşırı yorgunluk ya da ruh hâlinde belirgin değişiklik olursa hekime söyleyin.
Anne sütündeki iyot, annenin aldığı iyota bağlıdır ve bebeğin tiroidi için gereklidir. Uykusuzluk ve kan kaybı nedeniyle yorgunluk sık olur; bu yorgunluğu yalnız tiroide bağlamadan demir eksikliği de araştırılır. Gebelik dönemindeki öneriler için gebelikte Hashimoto diyeti sayfasına bakabilirsiniz.
Emzirme, annenin enerji ihtiyacını artırır. Bu yüzden emziren annede kalori kısıtlaması yapılmaz; kilo genellikle aylar içinde kendiliğinden azalır. Çok düşük kalorili beslenme hem annenin enerjisini hem de besin deposunu azaltır.
Kontrolde hekiminizle konuşabileceğiniz konular
- Doğumdan sonra ilaç ayarının ne zaman gözden geçirileceği
- Tiroid tahlilinin hangi haftalarda yapılacağı
- Emzirirken iyot takviyesi gerekip gerekmediği
- Yorgunluk, çarpıntı ya da ruh hâlinde değişiklik olursa ne yapacağınız
Hashimoto'lu annenin bebeği için ayrı bir beslenme kuralı yoktur. Bebeğin büyümesi ve tiroid taraması, olağan bebek kontrollerinde çocuk hekimi tarafından izlenir.
Emzirirken kilo vermeye ne zaman başlanır?
Doğum sonrası ilk haftalar annenin toparlanma ve emzirmenin oturma dönemidir; bu dönemde diyet yapılmaz. Daha sonra kilo vermek isterseniz, tiroid değerleriniz kontrol edildikten sonra hekiminiz ve diyetisyeninizle yavaş bir plan yapılır. Öğün atlamak ve hızlı kilo vermeyi vaat eden programlar bu dönem için uygun değildir.
Emzirirken kahve ve çay içilir mi?
Ilımlı miktarda içilebilir. Kafein anne sütüne az miktarda geçer; bebekte huzursuzluk ya da uyku sorunu fark ederseniz azaltın. Kahve tiroid ilacıyla etkileşebilir; ilacınızla kahvenin arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.
Diyetlerin bu gruptaki durumu
| Diyet | Bu gruptaki durumu |
|---|---|
| Akdeniz tipi beslenme | Temel düzen olarak uygundur; öğün atlamadan uygulanır |
| Laktozsuz beslenme | Laktoz şikâyeti varsa; kalsiyum laktozsuz ürünlerle korunur |
| Kilo vermek için Hashimoto diyeti | Emzirirken önerilmez; kilo yavaş ve kendiliğinden azalır, plan sütten kesme sonrasına bırakılır |
| Otoimmün protokol (AIP) | Önerilmez; eleme diyeti annenin besin alımını gereksiz yere azaltır |
Beslenmede dikkat edilecekler
- Öğün düzeni: gün içinde düzenli öğün ve ara öğün yapın; uzun açlık süt üretimini ve enerjinizi düşürebilir.
- İyot: iyotlu tuz kullanmayı sürdürün. Emzirirken takviye gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir.
- Sıvı: susadıkça su için; emzirme sırasında yanınızda bir bardak su bulunsun.
- Demir ve protein: et, balık, yumurta, baklagil ve yeşil yapraklı sebzeler doğum sonrası kayıpları karşılamaya yardım eder. Yorgunluk sürerse Hashimoto ve yorgunluk yazısındaki tahlilleri hekiminizle konuşun.
- İlaç ve takviye: tiroid ilacını hekiminizin tarif ettiği biçimde alın; demir ve kalsiyum takviyeleriyle arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.
- Kafein: kahve ve çayı ılımlı tutun; kahveyle ilacınızın arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.
- Pratik atıştırmalık: bebekle geçen günlerde hazırlığı az olan yoğurt, meyve, ceviz, haşlanmış yumurta ve tam tahıllı ekmek elinizin altında olsun.
Doğum sonrası tiroidit ve doğumdan sonra hangi belirtide hekime gidileceği Hashimoto ve gebelik yazısında anlatılıyor.
Kaynaklar
- Alexander EK ve ark. 2017 Guidelines of the ATA for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. Thyroid 2017 — doğum sonrası ilaç ihtiyacı, doğum sonrası tiroidit, emzirmede iyot ve ilaç kullanımı
- Rayman MP. Multiple nutritional factors and thyroid disease, with particular reference to autoimmune thyroid disease. Proc Nutr Soc 2019 — tiroid sağlığında besin ögelerinin rolü