Gebelikte Hashimoto diyeti nasıl olmalı?

Hashimoto'su olan bir kadının gebelikteki beslenme düzeni dengeli, çeşitli ve güvenli olmalıdır; bu dönemde kilo verme ya da eleme diyeti uygulanmaz. Gebelikte tiroid ilacı ihtiyacı genellikle artar, bu yüzden gebelik anlaşıldığında hekiminize hemen haber verin. İyot, folat ve demir ihtiyacı da artar; takviyeleri hekiminiz düzenler.

Bu gruba özgü farklar

Gebelikte bebeğin gelişimi annenin tiroid hormonuna bağlıdır, özellikle ilk aylarda. Hashimoto'lu kadınlarda tiroid bezi bu artan talebi karşılayamayabilir. Bu yüzden ilaç ihtiyacı çoğu zaman yükselir ve tiroid tahlilleri gebelik boyunca daha sık yapılır. İlaç ayarını yalnız hekiminiz yapar.

Bu dönemde iyot ihtiyacı da artar, çünkü bebek tiroid hormonunu iyottan üretir. Folat (folik asit) bebeğin sinir sistemi gelişimi için, demir ise artan kan hacmi için gerekir. Gebelik vitaminlerinin içindeki demir ve kalsiyum, tiroid ilacının emilimini azaltabilir.

Gebelikte kilo artışı beklenen bir durumdur ve bebeğin gelişimi için gereklidir. Bu dönemde kalori kısıtlamak ya da besin grubu çıkarmak yerine tabağın kalitesine odaklanılır. Beslenme düzeni Hashimoto'nun çaresi değildir; hekim tedavisinin yerini tutmaz. Gebelikte de hekiminizin planladığı tedavi beslenmeden önce gelir.

Kontrolde hekiminizle konuşabileceğiniz konular

Gebelik anlaşıldığında ilacınızda değişiklik gerekip gerekmediği
Tiroid tahlilinin hangi sıklıkla yapılacağı
Kullandığınız gebelik vitamininde iyot bulunup bulunmadığı
Bulantı nedeniyle ilacı sabah almakta zorlanıyorsanız ne yapacağınız

Gebelikte hangi besinlerden uzak durulur?

Çiğ ya da az pişmiş et, köfte ve tavuk; çiğ köfte
Çiğ ya da az pişmiş yumurta ve bunlarla yapılan ev yapımı mayonez, tiramisu gibi tatlılar
Pastörize edilmemiş süt ve bu sütle yapılan taze peynirler
İyi yıkanmamış sebze ve meyve
Deniz yosunu ürünleri ve bitkisel çay karışımları (hekime sormadan)

Gebelikte glutensiz ya da şekersiz beslenmek gerekir mi?

Çölyak tanısı yoksa gebelikte gluteni kesmek gerekmez. Şeker ise tamamen yasaklanmaz; şekerli içecekler ve paketli tatlılar azaltılır, tatlı ihtiyacı meyve ve yoğurtla karşılanır. Gebelik şekeri tanısı alırsanız beslenme planı hekiminiz ve diyetisyeninizle yeniden düzenlenir.

Diyetlerin bu gruptaki durumu

Diyet	Bu gruptaki durumu
Akdeniz tipi beslenme	Temel düzen olarak uygundur; çiğ ve az pişmiş besinler çıkarılarak uygulanır. Balık, baklagil ve sebze ağırlığı folat ve demir ihtiyacına da uyar
Glutensiz beslenme	Yalnız çölyak tanısı varsa; tanı yoksa gebelikte gluten kesilmez, çünkü tam tahıllar lif ve B vitamini sağlar
Laktozsuz beslenme	Laktoz şikâyeti varsa uygundur; süt ürünleri bırakılmaz, laktozsuz olanlarla kalsiyum korunur
Otoimmün protokol (AIP)	Önerilmez; besin grubu elemek gebelikte eksiklik riskini artırır
Kilo vermek için Hashimoto diyeti	Önerilmez; gebelikte kilo artışını hekim ve diyetisyen birlikte izler

Beslenmede dikkat edilecekler

Tiroid ilacı: ilacınızı hekiminizin tarif ettiği biçimde alın; besinler ve takviyelerle arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Bulantı nedeniyle zorlanıyorsanız saat değişikliğini hekiminizle konuşun.
Gebelik vitamini: demir ve kalsiyum içeren takviyelerle tiroid ilacınızın arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.
İyot: iyotlu sofra tuzu kullanın. İyot ihtiyacı artar; takviyeyi hekiminiz düzenler. Deniz yosunu tabletleri kullanılmaz. Ayrıntı iyot ve Hashimoto yazısında.
Folat ve demir: yeşil yapraklı sebze, baklagil, yumurta ve et sofrada düzenli yer alsın. Takviyeyi hekiminiz düzenler.
Besin güvenliği: çiğ ya da az pişmiş et, çiğ yumurta, pastörize edilmemiş süt ve peynirden uzak durun.
Balık: cıvası düşük balıkları (hamsi, sardalya, somon) tercih edin; büyük yırtıcı balıkları sınırlayın.
Bulantı ve kabızlık: küçük ve sık öğünler, bol su ve lifli besinler (sebze, meyve, tam tahıl) bu yaygın şikâyetleri hafifletebilir.

Gebelikte örnek bir gün

Aşağıdaki gün bir örnektir. Porsiyonları ve öğün sayısını gebelik haftanıza ve hekiminizin önerilerine göre diyetisyeniniz ayarlar.

Öğün	Örnek	Not
Kahvaltı	Sarısı katılaşana kadar haşlanmış yumurta, pastörize sütten beyaz peynir, domates, salatalık, 1 dilim tam buğday ekmeği	Yumurta iyice pişmiş olsun
Ara öğün	Yoğurt ve mevsim meyvesi	Meyveyi iyice yıkayın
Öğle	Mercimek çorbası, zeytinyağlı ıspanak, cacık	Baklagil ve yeşil yapraklı sebze folat ve demir katar
Ara öğün	Bir avuç ceviz ya da fındık, 2–3 kuru kayısı
Akşam	Fırında hamsi ya da somon, bulgur pilavı, iyi yıkanmış mevsim salatası	Balık içine kadar pişmiş olsun
Yatmadan önce (gerekirse)	Ayran ya da bir dilim ekmekle peynir	Mide yanması varsa yatmadan hemen önce ağır yemeyin

Bulantılı günlerde ne yenir?

Midenizi uzun süre boş bırakmayın; boş mide bulantıyı artırabilir.
Kuru ve sade yiyecekler çoğu zaman daha rahat gider: galeta, sade kraker, kızarmış ekmek, haşlanmış patates.
Kokusu ağır sıcak yemekler yerine soğuk ya da ılık seçenekleri deneyin: yoğurt, ayran, peynirli ekmek, meyve.
Sıvıyı öğünle birlikte değil, öğün aralarında yudum yudum için.
Yağlı, kızartma ve çok baharatlı yemekler bulantıyı artırabilir.
İlacı aldıktan kısa süre sonra kusarsanız dozu kendiniz tekrarlamayın; ne yapacağınızı hekiminize ya da eczacınıza sorun.

Gün boyu sıvı tutamıyorsanız, idrarınız azaldıysa ya da kusma sık tekrarlıyorsa beklemeden hekiminize başvurun.

Gebelikten önceki kontroller, testin pozitif çıktığı gün yapılacaklar ve doğum sonrası takip için Hashimoto ve gebelik yazısına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Alexander EK ve ark. 2017 Guidelines of the ATA for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. Thyroid 2017 — gebelikte tiroid ilacı ihtiyacı, iyot ve izlem
Leung AM, Braverman LE. Consequences of excess iodine. Nat Rev Endocrinol 2014 — iyot fazlalığı ve deniz yosunu ürünleri
Jonklaas J ve ark. Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism. Thyroid 2014 — takviyelerin ilaçtan ayrı alınması
NHS. Foods to avoid in pregnancy — gebelikte yumurta, peynir ve balık güvenliği