Hashimoto'da laktozsuz beslenme
Bir bakışta
Laktoz, sütte bulunan doğal şekerdir. Laktozu sindirecek enzim yeterli değilse süt içtikten sonra şişkinlik, gaz, karın ağrısı ya da ishal olur. Laktozsuz beslenme, bu şikâyeti olan kişide laktozlu ürünleri azaltmak ya da laktozu alınmış ürünlere geçmektir. Hashimoto'da herkes için gerekli değildir.
Nasıl uygulanır
Önce şikâyetin gerçekten süte bağlı olup olmadığı anlaşılmalıdır. Bunun için hekiminiz laktoz tahammülsüzlüğü testi isteyebilir ya da diyetisyeninizle birkaç haftalık bir azaltma denemesi yapılır.
Şikâyet süte bağlıysa çoğu kişi süt ürünlerini tamamen bırakmak zorunda kalmaz. Yoğurt, kefir ve olgun peynirlerde laktoz daha azdır; laktozsuz süt de iyi bir seçenektir.
Süt ürünleri azaldığında kalsiyum başka kaynaklardan tamamlanır. Kalsiyumlu yiyecekler ve takviyeler tiroid ilacıyla etkileşebilir; kime sorulacağı aşağıda.
Kimler için uygun?
Uygun olabileceği durumlar
- Süt ve sütlü tatlılardan sonra şişkinlik, gaz ya da ishal yaşayanlar
- Laktoz tahammülsüzlüğü testi pozitif çıkanlar
- Çölyak tanısı yeni konmuş kişiler (bağırsak iyileşene kadar laktoza geçici duyarlılık olabilir)
Uygun olmadığı ya da önce hekiminize danışmanız gereken durumlar
- Hiçbir sindirim şikâyeti olmayan kişiler: süt ürünlerini kesmek kalsiyum ve protein açısından kayıptır
- Süt proteini alerjisi olanlar: laktozsuz süt de süt proteini içerir; alerji ayrı bir durumdur ve hekimle yönetilir
Size uygun beslenme planı, tahlilleriniz ve kullandığınız ilaçlar birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Adım adım uygulama
-
Gözlem
Süt ürünlerinden sonra şikâyet olup olmadığı bir-iki hafta not edilir.
-
Test ya da deneme
Hekimin önerdiği test ya da diyetisyen eşliğinde süreli azaltma.
-
Uyarlama
Süt yerine laktozsuz süt; yoğurt, kefir ve olgun peynir çoğu kişide tolere edilir.
-
Kalsiyumu tamamla
Susam, badem, yeşil yapraklı sebze ve baklagille; gerekirse hekim takviye önerir.
Hashimoto ile laktoz intoleransı arasında bağ var mı?
Hashimoto'lularda laktoz intoleransının sık görülebildiğini bildiren çalışmalar var. Bağırsak sağlığı, eşlik eden çölyak ve bağışıklık sistemi bu ilişkide rol oynayabilir. Her Hashimoto'luda laktoz sorunu yoktur; o yüzden karar şikâyete ve teste göre verilir.
Laktoz tiroid ilacını etkiler mi?
Laktozu sindiremeyen bir bağırsakta ishal ve emilim bozukluğu olabilir. Bu durum tiroid ilacının (levotiroksin) emilimini de azaltabilir. Laktoz intoleransı olan Hashimoto'lularla yapılan bir çalışmada laktoz kısıtlamasından sonra TSH değerlerinde düşüş görülmüştür. İlaç dozunuzda bir değişiklik gerekip gerekmediğine hekiminiz tahlille karar verir.
Laktozsuz beslenirken neler yenir?
- Laktozsuz süt ve laktozsuz yoğurt
- Yoğurt ve kefir (canlı bakteriler laktozun bir kısmını sindirir)
- Olgun kaşar, eski kaşar, iyi süzülmüş beyaz peynir
- Kalsiyum için susam, tahin, badem, brokoli, roka, kuru baklagil
Süt ürünleri ve tiroid ilacı
Kalsiyum tiroid ilacıyla etkileşebilir. İlacınızı hekiminizin tarif ettiği biçimde alın; süt ürünleri ve kalsiyumlu takviyelerle arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Ayrıntısı tiroid ilacı ve kahvaltı saati yazısında.
Süt ürünlerini tamamen bırakmak gerekir mi?
Çoğu zaman gerekmez. Hangi ürünü ne kadar tolere ettiğinizi bulmak, tamamen bırakmaktan daha sağlıklıdır. İki yaklaşımı laktozsuz mu, süt ürünlü mü karşılaştırmasında yan yana koyduk; konunun genişi Hashimoto ve süt ürünleri yazısında.
Laktozsuz beslenme Hashimoto'nun çaresi değildir; hekim tedavisinin yerini tutmaz. Laktoz intoleransı olan kişide sindirim şikâyetlerini azaltabilir.
Sık sorulan sorular
Hashimoto'da süt içmek zararlı mı?
Laktoz intoleransınız yoksa süt ve süt ürünleri Hashimoto'da zararlı değildir; protein, kalsiyum ve iyot kaynağıdır.
Laktoz kısıtlaması TSH'yi düşürür mü?
Laktoz intoleransı olan Hashimoto'lularla yapılan bir çalışmada laktoz kısıtlamasından sonra TSH değerinde düşüş bildirildi. Bu, büyük olasılıkla bağırsakta emilimin düzelmesiyle ilgilidir ve yalnız intoleransı olanlar için geçerlidir.
Kaynaklar
- Asik M ve ark. Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto's thyroiditis patients with lactose intolerance. Endocrine 2014 — laktoz intoleransı olan Hashimoto'lularda laktoz kısıtlaması ve TSH
- Singh N ve ark. Effect of calcium carbonate on the absorption of levothyroxine. JAMA 2000 — kalsiyumun tiroid ilacı emilimine etkisi
- Jonklaas J ve ark. Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism. Thyroid 2014 — tiroid ilacının emilimini etkileyen besin ve takviyeler