Sözlük

Hashimoto tiroiditi

Hashimoto tiroiditi, bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırdığı otoimmün bir hastalıktır. Zamanla tiroidin az çalışmasına yol açabilir. Tanı tahlil ve gerektiğinde ultrasonla konur; tedavisi gerekiyorsa hekimin düzenlediği tiroid hormonu ilacıdır. Beslenme tedavinin yerini almaz ama eksikliklerin giderilmesi ve kilo yönetiminde yardımcı olur.

Açıklama

Hashimoto nasıl anlaşılır?

Tanıda kan tahlilleri ve gerekirse tiroid ultrasonu kullanılır. Kanda anti-TPO ya da anti-TG antikorlarının bulunması, bağışıklık sisteminin tiroide yöneldiğini gösterir. TSH ve serbest T4 ise tiroidin ne kadar hormon üretebildiğini gösterir. Hastalığı olan herkesin tiroidi hemen az çalışmaz, bazı kişilerde değerler yıllarca normal kalır.

Tiroid az çalışmaya başladığında yorgunluk, üşüme, kabızlık, cilt kuruluğu ve kilo artışı görülebilir. Tedavisi, gerekiyorsa, hekimin düzenlediği tiroid hormonu ilacıdır (levotiroksin).

Hashimoto kimlerde daha sık görülür?

  • Kadınlar: erkeklere göre çok daha sık görülür. Tanı en çok orta yaşta konur, ama çocukluk ve ergenlik dahil her yaşta çıkabilir.
  • Ailesinde tiroid hastalığı olanlar: anne, baba ya da kardeşte Hashimoto veya başka bir tiroid hastalığı bulunması olasılığı artırır.
  • Başka bir otoimmün hastalığı olanlar: tip 1 diyabet, çölyak, vitiligo ya da romatoid artrit gibi.
  • Doğum sonrası dönem: anti-TPO pozitif olan kadınlarda doğumdan sonraki aylarda tiroid işlevi geçici ya da kalıcı olarak bozulabilir.

Bu gruplardan birinde olmak hastalığın mutlaka çıkacağı anlamına gelmez. Şikâyetiniz varsa tahlil gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir.

Yeni tanı aldıysanız ilk haftalarda neler yapılır?

Tanıdan sonra okunan her öneriyi aynı anda uygulamak gerekmez. Başlangıç için beş adım yeter:

  1. İlaç başlandıysa ilacınızı hekiminizin tarif ettiği biçimde alın; besinler ve takviyelerle arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun.
  2. Tahlil sonuçlarınızı tarihleriyle tek bir dosyada toplayın, bir sonraki kontrolün ne zaman olacağını öğrenin.
  3. Kullandığınız vitamin ve takviyelerin listesini hekiminize gösterin; biotin gibi bazı takviyeler tahlil sonucunu yanıltabilir.
  4. İyot, selenyum ya da yüksek dozlu bir takviyeye kendi başınıza başlamayın.
  5. Gluteni ya da süt ürünlerini kesmeden önce hekiminize danışın; çölyak testi gerekiyorsa siz gluten yemeye devam ederken yapılır.

Tahlillerin neyi gösterdiğini Hashimoto tahlilleri yazısında topladık.

Hashimoto diyetle geçer mi?

Beslenme düzeni Hashimoto'nun çaresi değildir; hekim tedavisinin yerini tutmaz. Beslenmenin amacı eksiklikleri önlemek ve dengeli bir günlük düzen kurmaktır. Eşlik eden çölyak, insülin direnci ya da laktoz intoleransı varsa beslenme buna göre düzenlenir.

Herkese uyan tek bir Hashimoto diyeti yoktur. Temel düzen Akdeniz tipine yakındır: sebze, meyve, gluten sorunu yoksa tam tahıl, baklagil, balık ve zeytinyağı. Ayrıntılar Hashimoto'da ne yenir, ne yenmez yazısında ve Akdeniz tipi beslenme sayfasında.

Belirtilerin günlük hayatta nasıl fark edildiğini Hashimoto belirtileri yazısında okuyabilirsiniz.

Hastalığın seyrini ve ilaçsız dönemi Hashimoto geçer mi yazısında anlattık.

Eş anlamlılar: Hashimoto hastalığı, haşimato, kronik lenfositik tiroidit, otoimmün tiroidit

Kaynaklar

  1. Ralli M ve ark. Hashimoto's thyroiditis: an update on pathogenic mechanisms, diagnostic protocols, therapeutic strategies. Autoimmun Rev 2020 — Hashimoto'nun tanımı, tanısı ve tedavisi
  2. Danailova Y ve ark. Nutritional Management of Thyroiditis of Hashimoto. Int J Mol Sci 2022 — Hashimoto'da beslenme yönetimi
  3. Li D ve ark. Association of Biotin Ingestion With Performance of Hormone and Nonhormone Assays in Healthy Adults. JAMA 2017 — biotinin hormon tahlillerinin sonucunu yanıltabilmesi
  4. Alexander EK ve ark. 2017 Guidelines of the ATA for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum. Thyroid 2017 — doğum sonrası tiroid işlev bozukluğu

İletişim

Hashimoto'da sofranızı birlikte düzenleyelim

Tahlil sonuçlarınızı, ilacı hangi saatte aldığınızı ve gün içindeki öğün düzeninizi konuşarak size uygun bir sofra kuralım. Görüşme ofiste ya da görüntülü yapılabilir.