Düşük glisemik beslenme (insülin direnci eşlik ediyorsa)
Bir bakışta
Glisemik indeks, bir yiyeceğin kan şekerini ne kadar hızlı yükselttiğini gösterir. Düşük glisemik beslenme; beyaz un, şeker ve meyve suyu yerine tam tahıl, baklagil, sebze ve proteinle kurulan, kan şekerini daha dengeli tutan bir beslenme biçimidir. Hashimoto ile birlikte insülin direnci olanlarda özellikle öne çıkar.
Nasıl uygulanır
Uygulamanın özü tabak dengesidir. Her öğünde bir protein kaynağı, bol sebze ve ölçülü bir karbonhidrat bulunur.
Karbonhidrat, beyaz ekmek, pirinç ve şeker yerine bulgur, tam tahıllı ekmek, baklagil ve kabuğuyla meyve gibi lifli kaynaklardan seçilir.
Öğünler düzenli aralıklarla yenir, uzun açlıktan sonra büyük porsiyonlardan kaçınılır. Diyabet ilacı kullanıyorsanız öğün düzenini değiştirmeden önce hekiminizle konuşun.
Kimler için uygun?
Uygun olabileceği durumlar
- İnsülin direnci ya da prediyabet tanısı olan Hashimoto'lular
- PCOS'u da olan kadınlar
- Öğünden kısa süre sonra yeniden acıkan, tatlı krizi yaşayanlar
- Kilo vermek isteyenler
Uygun olmadığı ya da önce hekiminize danışmanız gereken durumlar
- Diyabet ilacı ya da insülin kullananlar: öğün değişikliği hipoglisemi (şeker düşmesi) riski nedeniyle hekimle planlanır
- Gebeler: karbonhidrat ihtiyacı bu dönemde farklıdır, plan uzmanla yapılır
Size uygun beslenme planı, tahlilleriniz ve kullandığınız ilaçlar birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Adım adım uygulama
-
İçeceği düzelt
Meyve suyu ve şekerli içecek yerine su, ayran, şekersiz çay.
-
Beyazı değiştir
Beyaz ekmek ve pirinç yerine tam tahıllı ekmek, bulgur, karabuğday.
-
Tabağı dengele
Tabağın yarısı sebze, çeyreği protein, çeyreği lifli karbonhidrat.
-
Düzenli öğün
Uzun açlık ve gece geç saatte büyük öğün yerine düzenli aralıklar.
Hashimoto ve insülin direnci neden sık birlikte görülür?
Tiroid hormonu, vücudun şekeri nasıl kullandığını da etkiler. Tiroid az çalıştığında hücrelerin insüline yanıtı zayıflayabilir. Hashimoto'lularda yapılan çalışmalar, metabolik sorunların ve insülin direncinin bu grupta azımsanmayacak sıklıkta olduğunu gösteriyor. PCOS'u olan kadınlarda ise hem insülin direnci hem Hashimoto daha sık görülür.
Düşük glisemik beslenmede neler yenir?
| Seçin | Azaltın |
|---|---|
| Bulgur, karabuğday, tam tahıllı ekmek, yulaf | Beyaz ekmek, simit, poğaça |
| Mercimek, nohut, kuru fasulye | Beyaz pirinç pilavı, patates kızartması |
| Elma, armut, portakal, çilek (bütün olarak) | Meyve suyu, kuru meyve (fazlası) |
| Yoğurt, ayran, peynir | Meyveli ve şekerli yoğurtlar |
| Ceviz, badem, fındık (ölçülü) | Bisküvi, kek, hamur tatlıları |
Öğün düzeni nasıl olmalı?
- Kahvaltı protein içerir (yumurta, peynir); kahvaltı saatinizi ilacınızla birlikte hekiminize danışın.
- Öğle ve akşam tabağının yarısı sebzedir.
- Karbonhidrat tek başına değil, protein ve sebzeyle birlikte yenir.
- Ara öğün gerekiyorsa meyve + yoğurt ya da meyve + birkaç ceviz gibi eşleşmeler seçilir.
Diyabet ilacı kullanıyorsam ne yapmalıyım?
Bazı diyabet ilaçlarında öğün atlamak ya da karbonhidratı birden azaltmak kan şekerinin fazla düşmesine yol açabilir. Beslenme değişikliğini hekiminize bildirin; ilaç ayarı gerekiyorsa hekiminiz yapar. Diyabet beslenmesinin ayrıntıları için kardeş sitemiz diyabetdiyeti.com faydalı olabilir.
Kimler için daha ayrıntılı bilgi var?
İnsülin direnci olanlar ve PCOS'u olanlar sayfalarında bu iki durumun Hashimoto'yla birlikte nasıl yönetildiğini anlattık. Kilo hedefi varsa kilo vermek için Hashimoto diyeti sayfası bu yaklaşımın üzerine kurulur.
Düşük glisemik beslenme Hashimoto'nun çaresi değildir; hekim tedavisinin yerini tutmaz. Kan şekeri dengesini destekler, tokluk süresini uzatır.
Sık sorulan sorular
Hashimoto insülin direncine yol açar mı?
Tedavisiz hipotiroidi, vücudun insüline duyarlılığını azaltabilir. Tiroid değerleri ilaçla dengelendiğinde bu etki azalır. İnsülin direnci ayrıca kilo, hareketsizlik ve genetikle de ilişkilidir.
Meyve yenir mi?
Evet. Meyve suyu yerine bütün meyve, kabuğuyla ve öğünle ya da yoğurt, ceviz gibi bir proteinle birlikte yenmesi kan şekerini daha dengeli tutar.
Kaynaklar
- Mikulska AA ve ark. Metabolic Characteristics of Hashimoto's Thyroiditis Patients and the Role of Microelements and Diet in the Disease Management. Int J Mol Sci 2022 — Hashimoto'da metabolik özellikler ve insülin direnci
- Romitti M ve ark. Association between PCOS and autoimmune thyroid disease: a systematic review and meta-analysis. Endocr Connect 2018 — PCOS ile otoimmün tiroid hastalığı ilişkisi
- Danailova Y ve ark. Nutritional Management of Thyroiditis of Hashimoto. Int J Mol Sci 2022 — Hashimoto'da beslenme yönetimi