Hashimoto'da günde ne kadar su içilmeli?

Hashimoto (halk arasında haşimato) ile yaşayanlar su konusunda birbirine zıt öneriler duyar: kimine bol su içmesi, kimine ödem yaptığı için suyu azaltması söylenir. Bu konuda Hashimoto'ya özel bir kural yoktur. Hangi durumlarda ihtiyacın değiştiğini bilmek ise günlük düzeni kolaylaştırır.

Hashimoto'da su ihtiyacı farklı mı?

Tiroid ilacıyla değerleri dengede olan bir Hashimoto'lunun sıvı ihtiyacı, yaşıtı olan sağlıklı bir yetişkinden farklı değildir. Tiroid az çalışırken vücutta su tutulabilir; tedaviyle değerler dengelendiğinde görülen kilo değişiminin önemli kısmının bu fazla sudan geldiği gösterilmiştir.

Bu, su içmeyi azaltmanız gerektiği anlamına gelmez. Ödemin nedeni çoğu zaman tiroid değerleri, tuz, uzun süre hareketsiz kalmak ya da başka bir hastalıktır; bardaktaki su değil. Şişliğin nedenleri ve hangi şişliğin acil olduğu Hashimoto'da ödem yazısında.

Günde kaç bardak su içilmeli?

İngiltere'nin genel beslenme rehberi yetişkinler için gün içinde 6–8 bardak sıvıyı önerir. Bu sıvıya su, şekersiz çay ve kahve, süt ve ayran dahildir. Bu genel bir ölçüdür; ihtiyaç yaşa, kiloya, havaya ve hareketinize göre kişiden kişiye değişir. Hekiminiz size sıvı kısıtlaması söylediyse ona uyun.

Rakamdan çok vücudunuzun verdiği işaretlere bakın. İdrarınızın açık saman sarısı olması ve gün içinde susuzluk hissetmemeniz genellikle yeterli içtiğinize işaret eder. Koyu idrar, ağız kuruluğu ve baş ağrısı daha fazla sıvı gerektiğine işaret edebilir.

Çay, kahve, ayran ve maden suyu sıvıdan sayılır mı?

Sayılır. Çay ve kahve hafif idrar söktürse de günlük sıvıya katkı sağlar. Ancak ikisi de tiroid ilacıyla etkileşebilir; ilacınızla arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Çeşitler ve demlik ölçüleri Hashimoto'da çay yazısında.

• Ayran ve kefir: sıvı ve protein verir; ayrandaki tuzu hesaba katın.
• Maden suyu: kalsiyum ve magnezyum içerebilir; bu mineraller tiroid ilacıyla etkileşebilir. Bazı maden sularında sodyum da yüksektir, etiketine bakın.
• Meyve suyu ve gazlı içecekler: şeker getirir; suyun yerine geçmesin.
• Çorba, hoşaf, cacık: sofradan gelen sıvıdır; özellikle iştahı az olanlarda sıvıya katkı sağlar.
• Karpuz, salatalık, domates, portakal: suyu bol besinlerdir, yaz günlerinde destek olur.

İlacınızı hekiminizin tarif ettiği biçimde alın; maden suyu, kahve ve çayla ilgili sorularınızı eczacınıza danışın.

Su içmek kilo vermeye yardımcı olur mu?

Suyun kalorisi yoktur. Şekerli içecek, meyve suyu ve şekerli çay yerine su seçmek günlük kaloriyi azaltabilir; susuzluk bazen açlıkla da karışabilir. Bunun ötesinde suyun yağ yaktığına ya da ödem söktüğüne dair iddialar dayanaksızdır.

Kilo yönetiminde asıl belirleyici olanlar yeterli protein, sebze ağırlıklı tabak, düzenli hareket ve uykudur. Tiroid değerleri dengedeyken kilo veremiyorsanız Hashimoto'da kilo verememe yazısına bakabilirsiniz.

Az su içmek Hashimoto'da hangi şikâyetleri artırabilir?

Tiroidin az çalışması kendi başına kabızlık, cilt kuruluğu ve yorgunluk yapabilir. Gün içinde az sıvı almak bu şikâyetlerin üstüne eklenir:

• Kabızlık: lif suyla birlikte çalışır; lifi artırıp suyu artırmazsanız şişkinlik eklenebilir. Ayrıntılar Hashimoto'da kabızlık yazısında.
• Baş ağrısı ve dikkat dağınıklığı: özellikle sıcak havada belirginleşir.
• Yorgunluk hissi: yorgunluğu yalnız suya bağlamayın; demir, B12 ve uyku da bakılır.
• Cilt ve dudak kuruluğu

Değerleriniz normalken süren yorgunlukta neye bakıldığını Hashimoto'da yorgunluk yazısında anlattık.

Gün içinde suyu nasıl artırırsınız?

• Masanızda bir sürahi ya da işaretli bir şişe tutun; gün sonunda ne kadar içtiğinizi görmek kolaylaşır.
• Her öğünün yanına bir bardak su koyun.
• Türk kahvesinin ve çayın yanında bir bardak su için.
• Sade suyu sevmiyorsanız içine salatalık dilimi, nane ya da birkaç dilim elma atın.
• Dışarı çıkarken çantanıza küçük bir şişe koyun.

Su içmeyi sık unutuyorsanız bunu günün sabit anlarına bağlamak işinizi kolaylaştırır: uyandığınızda, işe vardığınızda, her öğünde ve akşam yürüyüşünden döndüğünüzde birer bardak gibi. Böylece gün sonunda ne kadar içtiğinizi saymanız gerekmez; idrar renginiz ve susuzluk hissiniz size yol gösterir.

Fazla su içmenin zararı var mı?

Sağlıklı böbrekler fazla suyu atar. Yine de çok kısa sürede çok fazla su içmek kandaki tuz (sodyum) dengesini bozabilir; nadir ama ciddi bir durumdur. Günde litrelerce su içerek vücudu arındırmayı vaat eden akımların bir dayanağı yoktur.

Kalp yetmezliği, ileri böbrek hastalığı ya da karaciğer hastalığı olanlarda hekim sıvıyı kısıtlayabilir. Size böyle bir sınır söylendiyse genel önerileri değil, hekiminizin söylediği miktarı esas alın.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Sürekli aşırı susuzluk ve sık idrara çıkma varsa; hekiminiz şeker hastalığı açısından değerlendirme yapmak isteyebilir
• Yeterli içtiğiniz hâlde idrarınız koyu ve az ise
• Bacaklarda, yüzde ya da göz çevresinde yeni başlayan şişlik varsa
• İshal ya da kusma nedeniyle sıvıyı tutamıyorsanız
• Ayağa kalkınca baş dönmesi ya da bayılacak gibi olma yaşıyorsanız

Bilinç bulanıklığı, nefes darlığı ya da hızla artan şişlik olursa beklemeyin, 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Hashimoto'yum ve göz altlarım şişiyor; su içmeyi azaltırsam şişlik geçer mi?

Su içmeyi azaltmak şişlik için bir çare değildir ve kabızlık, baş ağrısı gibi yeni şikâyetlere yol açabilir. Hashimoto'da göz altı ve yüz şişliği, tiroid değerleri dengede olmadığında görülebilir; tuzlu yiyecekler ve uyku düzeni de etkiler. Şişlik yeni başladıysa ya da artıyorsa tiroid değerlerinize bakılması için hekiminize başvurun.

Hashimoto'yum, sürekli üşüyorum ve soğuk su içmek istemiyorum; ılık su ya da bitki çayı olur mu?

Olur; ılık su, şekersiz hoşaf ve bitki çayları da günlük sıvıya sayılır. Bitki çaylarının bazıları ilaçlarla etkileşebileceği için düzenli içtiğiniz çayı eczacınıza söyleyin. Sürekli üşüme ise tiroid değerlerinin dengede olmadığını gösterebilir; bu şikâyetiniz yeni başladıysa ya da belirgin biçimde arttıysa tiroid değerleriniz için hekiminize başvurun.

Hashimoto'yum, günde üç litre su içersem kilo verir miyim?

Yalnız su içmek kilo vermeyi sağlamaz. Suyun kalorisi yoktur; şekerli içeceklerin ve meyve suyunun yerine su seçmek günlük kaloriyi azaltabilir. İhtiyacın çok üzerinde su içmek ise ek bir yarar getirmez, bazı kişilerde sorun yaratabilir. Kilo için yeterli protein, sebze ağırlıklı tabak, hareket ve uyku birlikte düşünülür.

Hashimoto'm var, maden suyu içmem tiroidime iyi gelir mi?

Maden suyunun tiroide özel bir yararı bilinmiyor. İçerdiği kalsiyum ve magnezyum tiroid ilacıyla etkileşebilen minerallerdir; ilacınızla arasını hekiminize ya da eczacınıza sorun. Bazı maden sularında sodyum da yüksektir; tansiyonunuz ya da ödeminiz varsa etiketteki sodyum miktarına bakın ve hekiminize danışın.

Kaynaklar

1. NHS. The Eatwell Guide — yetişkinler için günde 6–8 bardak sıvı; su, şekersiz çay ve kahve, sütün bu sıvıya dahil olması
2. Karmisholt J ve ark. Weight loss after therapy of hypothyroidism is mainly caused by excretion of excess body water associated with myxoedema. J Clin Endocrinol Metab 2011 — tiroid tedavisinden sonraki kilo farkının çoğunun fazla vücut suyundan gelmesi
3. NHS. Underactive thyroid (hypothyroidism) — tiroid az çalışırken kabızlık, cilt kuruluğu, yorgunluk ve üşüme
4. NHS. Oedema — şişliğin nedenleri ve acil başvuru gerektiren durumlar