Haşimato'da menemen: tarif ve ilaç saati

Hafta sonu sabahı tavada cızırdayan menemen, kahvaltının en sevilen sıcaklarından biridir. Haşimato (Hashimoto tiroiditi) tanısından sonra akla gelen soru yemeğin kendisinden çok zamanlamasıdır: ilacı içtim, tavayı ne zaman ocağa koyayım?

Haşimato'da menemen yenir mi?

Yenir. Menemende Haşimato'da kısıtlanması gereken bir malzeme yoktur. Yumurta protein, selenyum ve iyot içerir; domates ve biber C vitamini ve lif ekler; zeytinyağı Akdeniz mutfağının temel yağıdır.

Tabağı ağırlaştıran menemenin kendisi değil, çoğu zaman yanındakilerdir: banılan yarım ekmek, üstüne eklenen sucuk ve bolca tereyağı. Tarifi sade tutunca hafif ve doyurucu bir öğün olur. Benzer hızlı tabaklar pratik kahvaltı sayfasında.

Malzemeler (2 kişilik)

• 4 yumurta
• 3 orta boy olgun domates (ya da 1,5 su bardağı rendelenmiş domates)
• 4 sivri biber ya da 2 çarliston biber
• 1 küçük kuru soğan (isteğe bağlı)
• 1,5 yemek kaşığı zeytinyağı
• Yarım çay kaşığı tuz
• Pul biber, kekik, karabiber

Hazırlık 5 dakika, pişirme 15 dakika sürer.

Yapılışı

1. Biberlerin çekirdeklerini çıkarıp ince halkalar hâlinde doğrayın. Soğan kullanacaksanız yarım ay doğrayın. Domatesleri soyup küçük küpler hâlinde kesin ya da rendeleyin.
2. Zeytinyağını geniş bir tavada orta ateşte ısıtın. Soğanı iki dakika, ardından biberleri ekleyip üç dört dakika, yumuşayana kadar çevirin.
3. Domatesi ve tuzu ekleyin. Kapağı açık, ara sıra karıştırarak 6–8 dakika pişirin. Domates suyunu salıp çekmeli, tavada sos kıvamı oluşmalı.
4. Kaşığın tersiyle sosta dört çukur açıp yumurtaları kırın. Karışık seviyorsanız yumurtaları bir kâsede çatalla çırpıp dökün ve yavaşça karıştırın.
5. Kapağı kapatın, kısık ateşte 4–6 dakika, yumurtanın akı da sarısı da katılaşana kadar pişirin.
6. Pul biber ve kekik serpip tavayla sofraya getirin.

Tiroid ilacından sonra menemen ne zaman yenir?

Levotiroksin (tiroid ilacı) çoğu hastada sabah, aç karnına ve suyla alınır. Yemek ilacın emilimini azaltabildiği için kahvaltıdan önce bir süre beklenir. Bu sürenin sizin için ne kadar olacağını hekiminiz ya da eczacınız söyler; kutunun içindeki kullanma talimatında da yazar.

İlacını sabah alan birçok kişi bekleme süresini sabah işleriyle doldurur: duş, giyinme, sofrayı hazırlama. Biberi doğrayıp domatesi rendelemek de bu süreye sayılır; tava ocağa en son girer. Sürenin dolup dolmadığını yine de hekiminizin söylediği ölçüye göre kontrol edin, göz kararına bırakmayın.

İlacı almayı unuttuğunuz bir sabah menemeni yedikten sonra ne yapacağınız ayrı bir sorudur; ilaç unutulursa yazısında anlatılıyor.

Menemenin yanında çay, kahve ve peynir olur mu?

Bir çalışmada kahvenin ilaçla aynı anda ya da hemen ardından içilmesi levotiroksinin emilimini azaltmıştır. NHS de kafeinli içeceklerin ilaçtan sonra bir süre bekletilmesini önerir. Bu yüzden kahve ve çay kahvaltıyla birlikte, bekleme süresi dolduktan sonraya bırakılır. Konu kahve yazısında ayrıntılı ele alınıyor.

Kalsiyum takviyesiyle yapılan bir araştırmada da ilaçla birlikte alınan kalsiyum emilimi düşürmüştür. Menemene eklenen peynir ya da yanındaki bir bardak süt, bekleme süresine uyulduğunda olağan bir kahvaltının parçasıdır. Kalsiyum ya da demir hapı kullanıyorsanız bunları hangi saatte alacağınızı hekiminize sorun. İlaç ve öğün ilişkisinin tamamı ilaç ve kahvaltı sayfasında.

Menemenin yanına ne kadar ekmek yenir?

Menemen ekmek banarak yenince ekmek miktarı fark edilmeden artar. Ekmeği dilimleyip tabağınıza ayırın: 1–2 ince dilim tam buğday ya da çavdar ekmeği çoğu yetişkin için yeterlidir. Menemeni kaşıkla ya da çatalla yemek ekmeği ölçülü tutmayı kolaylaştırır.

Gluteni kesmeniz söylendiyse glutensiz ekmek, haşlanmış patates ya da karabuğday ekmeği kullanılabilir. Tabağın yanına salatalık, yeşillik ve 5–6 zeytin eklemek öğünü tamamlar. Peynir ve zeytin ölçüleri için peynir, zeytin, yumurta sayfasına bakabilirsiniz.

Menemene başka ne eklenir?

• Ispanak ya da pazı: bir avuç doğranmış yaprak, domatesle birlikte tavaya girer.
• Mantar: 4–5 kültür mantarı biberle birlikte sotelenir.
• Lor ya da beyaz peynir: 2 yemek kaşığı, yumurtadan hemen önce. Peynir tuzluysa yemeğe tuz eklemeyin.
• Taze kekik, maydanoz, yeşil soğan: ocaktan alınca.

Sucuk ve pastırma tuzu ve doymuş yağı yükseltir; her hafta değil, ara sıra ve birkaç dilimle sınırlı tutulabilir. Kışın domates tatsızsa yazdan dondurulmuş rendelenmiş domates ya da tuzsuz domates konservesi kullanın. Salçayla yapacaksanız salçanın tuzunu hesaba katıp yemeğe ayrıca tuz atmayın.

Menemende yumurta ne kadar pişmeli?

Akı da sarısı da katılaşmış olmalıdır. Az pişmiş, akışkan yumurta salmonella açısından risk taşır; gebeler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler için tam pişirmek özellikle gereklidir.

Yumurtayı buzdolabında, yıkamadan saklayın; kabuğu kirliyse kırmadan hemen önce silin. Çiğ yumurtaya dokunduktan sonra ellerinizi sabunla yıkayın. Menemen bekletilen bir yemek değildir; artanı iki saat içinde buzdolabına koyun, ertesi gün içi iyice ısınana kadar bir kez ısıtıp yiyin.

Ne zaman hekime başvurmalı?

İlacınızı düzenli aldığınız hâlde yorgunluk, üşüme, kabızlık ya da çarpıntı artıyorsa kontrol tarihini beklemeden hekiminize başvurun; sabah düzeninizi, ilacı ne ile ve kahvaltıdan ne kadar önce aldığınızı da anlatın. Mide şikâyeti nedeniyle ilacı aç karnına alamıyorsanız çözümü kendiniz aramayın, hekiminize sorun. Yumurta yedikten sonra döküntü, kusma ya da nefes darlığı olursa sağlık kuruluşuna gidin.

Sık sorulan sorular

Tiroid ilacımı içtikten hemen sonra menemen yersem ilacım boşa mı gider?

Boşa gitmez, ancak emilen miktar azalabilir. Tek bir sabah için telaşa gerek yoktur; kendi kararınızla ek tablet almayın, aklınıza takılırsa eczacınıza ya da hekiminize sorun. Bu sık tekrarlanıyorsa TSH değeriniz dalgalanabilir. Sabahları beklemek size zor geliyorsa ilacın saatini değiştirme seçeneğini hekiminizle konuşun.

Haşimato hastasıyım, haftada kaç gün menemen ya da yumurtalı kahvaltı yapabilirim?

Haşimato için belirlenmiş bir yumurta sınırı yoktur; yumurta dengeli beslenmenin olağan bir parçasıdır ve herkes için geçerli tek bir sayı verilemez. Kolesterolünüz yüksekse ya da kalp damar hastalığınız varsa sıklığı hekiminiz ve diyetisyeninizle birlikte belirleyin. Menemeni haftada birkaç sabah yapıp öteki günler peynirli ya da yulaflı kahvaltıya dönebilirsiniz.

Menemeni tereyağıyla mı zeytinyağıyla mı yapmak Haşimato için daha uygun?

İkisiyle de yapılabilir. Zeytinyağı doymamış yağ içerir ve günlük kullanım için tercih edilir. Tereyağı lezzet katar ama doymuş yağı yüksektir. Orta yol olarak yemeği zeytinyağıyla pişirip ocaktan almadan önce yarım tatlı kaşığı tereyağı ekleyebilirsiniz. Toplam yağı iki kişilik tavada bir buçuk yemek kaşığı civarında tutun.

Hamileyim ve Haşimato'm var; menemeni yumurtası az pişmiş hâliyle yiyebilir miyim?

Gebelikte yumurtanın akı ve sarısı katılaşana kadar pişirilmesi önerilir. Akışkan sarılı menemen yerine yumurtayı sosa karıştırıp tamamen pişirin ya da kapağı kapalı birkaç dakika daha ocakta tutun. Peynir ekleyecekseniz pastörize sütten yapılmış olanı seçin. Gebelikte tiroid ilacının saati ve miktarı için hekiminizin söylediğine uyun.

Kaynaklar

1. NHS — Levothyroxine (yeni sekmede açılır) — ilacın aç karnına, kahvaltı ve kafeinli içecekten önce alınması
2. Benvenga S ve ark. Altered intestinal absorption of L-thyroxine caused by coffee. Thyroid 2008 (yeni sekmede açılır) — kahvenin levotiroksin emilimine etkisi
3. Singh N ve ark. Effect of calcium carbonate on the absorption of levothyroxine. JAMA 2000 (yeni sekmede açılır) — kalsiyum takviyesinin ilaç emilimine etkisi
4. Bach-Huynh TG ve ark. Timing of levothyroxine administration affects serum thyrotropin concentration. J Clin Endocrinol Metab 2009 (yeni sekmede açılır) — ilacın yemekle alınmasının TSH'a etkisi
5. NHS — Foods to avoid in pregnancy (yeni sekmede açılır) — gebelikte yumurta ve pastörize edilmemiş süt ürünleri

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 13 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com

İlgili rehberler

• Haşimato hastası nasıl beslenmeli?
• Haşimato kahvaltısı
• Haşimato tarifleri
• Haftalık menü
• Tahlil sonuçları
• Haşimato ile yaşam
• Hamilelikte haşimato
• Danışmanlık